(Ambystoma mexicanum)
Axolotl
Een salamander met opvallende uitwendige kieuwen.
Origami-illustratie van de axolotl in zijn leefgebied.
Axolotl in het kort
- Lengte
- 20 – 30 cm
- Gewicht
- 60 – 200 gr
- Leeftijd
- 10 – 20 jaar
- Voedsel
- Dierlijk voedsel
- Leefgebied
- Mexico
- Status
- Ernstig bedreigd
Zo herken je de axolotl
De axolotl is een vrij grote soort die tot 30 centimeter lang wordt, inclusief de staart. Het lichaam is bruin tot grijs, maar de bekendste vormen zijn de witte exemplaren die in gevangenschap worden gehouden. De salamander kent onder natuurlijke omstandigheden geen metamorfose zoals andere salamanders. Het lichaam blijft de larvale kenmerken behouden maar het dier wordt wel geslachtsrijp. De axolotl heeft hierdoor een sterk, visachtig lichaam met kleine poten en een grote zijdelings afgeplatte staart. Een van de meest prominente kenmerken zijn de opvallende kieuwen die zich buiten het lichaam bevinden.
Herkomst / leefgebied
Herkomst en leefgebied
De axolotl komt alleen voor in Mexico. De salamander komt alleen voor in het midden van het land, ten zuiden van de hoofdstad Mexico-Stad. Oorspronkelijk is het een bewoner van enkele grote meren in Midden-Mexico, zoals het Xochimilco- en het Chalcomeer. De wilde populaties zijn sterk bedreigd geraakt door de groei van de noordelijker gelegen Mexico-Stad, waardoor het Xochimilcomeer al grotendeels droog is komen te liggen.
De met water gevulde delen van het zuidelijke deel van het Xochimilcomeer zijn vandaag de dag de enige bekende natuurlijke habitat van de salamander.
De kaart geeft de herkomstregio globaal aan: Mexico.
Wat eet de axolotl?
De axolotl is een carnivoor, dus een vleeseter. Hij jaagt op kleine prooi diertjes zoals insecten en kleine vissen, die hij in zijn geheel doorslikt. De jonge exemplaren kiezen door hun kleinere lichaam iets kleinere prooidieren uit, zoals kleine diertjes die in het plankton leven en watervlooien. Grotere exemplaren eten onder andere wormen, insecten, insectenlarven en kleine vissen. Ook de larven van andere amfibieën zoals kikkers worden wel gegeten en zelfs de eigen kleinere soortgenoten zijn niet veilig. De axolotl is een zichtjager, als een prooidier stil blijft zitten wordt het niet opgemerkt. Alles wat beweegt en niet te groot is, wordt echter als voedsel gezien en opgeslokt.
Voortplanting
De axolotl paart in de lente en de vrouwtjes zijn eierleggend. De salamanders kennen een externe bevruchting en het mannetje maakt een zaadpakketje dat de spermatofoor wordt genoemd. Het pakketje wordt vóór het vrouwtje gedeponeerd waarna zij het opneemt in haar cloaca. Pas na enige tijd vindt de bevruchting plaats waarbij de spermacellen in contact komen met de eicellen. Na enige tijd zet het vrouwtje eieren af, dit zijn er ongeveer 100 tot 300 per seizoen. De eieren hebben een gelatineus omhulsel dat opzwelt als het met water in contact komt. De eitjes worden op de bodem afgezet of aan waterplanten geplakt.
De embryo's hebben een incubatietijd tot ongeveer twee weken. Als de jonge larven uit het ei kruipen, eten ze kleine diertjes om snel te groeien. In de winter gaan de larven in een winterslaap. Na 12 tot 18 maanden worden ze volwassen, meestal in het eerstvolgende jaar na de overwintering.
Bescherming en bedreigingen
IUCN-status: Ernstig bedreigd (CR)
Wat betekenen de afkortingen?
- NE — Niet beoordeeld
- DD — Onvoldoende gegevens
- LC — Niet bedreigd
- NT — Bijna bedreigd
- VU — Kwetsbaar
- EN — Bedreigd
- CR — Ernstig bedreigd
- EW — Uitgestorven in het wild
- EX — Uitgestorven
NE en DD geven aan dat een beoordeling of voldoende informatie ontbreekt.
De voornaamste oorzaak dat de axolotl ernstig bedreigd is, is het afdammen van toevoer rivieren naar de meren door de mens, waardoor grote delen van het oorspronkelijke merenstelsel zijn drooggelegd. De meren overstroomden in het verleden vaak delen van de steden en vormden zo een directe bedreiging voor de mens. Vervuiling en het ongeschikt worden van delen van de natuurlijke habitat als leefgebied dragen bij aan de achteruitgang.
Wist je dat…
… axolotls de mogelijkheid hebben tot regeneratie? Dit betekent dat een axolotl zich kan herstellen zonder littekenweefsel te vormen. Ze kunnen zelfs vernielde ledematen herstellen.
… het verschijnsel dat axolotls niet een metamorfose ondergaan neotenie heet?
Onze dieren
Bij Animal Farm Beverwijk maak je kennis met de axolotl.
Axolotl adopteren?
Binnenkort kun je een dier figuurlijk adopteren. Met jouw bijdrage steun je de verzorging van dit dier bij Animal Farm Beverwijk.
Ontdek onze dieren in Beverwijk
Maak kennis met de axolotl en de andere bewoners van Animal Farm Beverwijk. Onze dierentuin is gratis toegankelijk.
